Antilliaans Dagblad

In 2006 werd er een akkoord bereikt tussen Nederland en Bonaire over de invulling van de rechtstreekse band tussen Bonaire en Nederland. Er is sindsdien veel werk verzet en heel wat geld geïnvesteerd op weg naar een beter Bonaire als openbaar lichaam binnen het koninkrijk.
De  overheid van Bonaire heeft de laatste 4 jaar vrijwel niets gedaan om de bewoners te informeren over de voortgang en vraagt nu de bewoners om te oordelen. Het Regionaal Service Centrum (RSC) heeft uiteindelijk de taak op zich genomen om in duidelijke brochures en tijdens informatiebijeenkomsten de bewoners van Bonaire te informeren. Dat werd het RSC door de lokale politiek niet in dank afgenomen en werd er zelfs van beschuldigd zich ongewenst te bemoeien met Bonaireaanse aangelegenheden.
En toch gaan de bestuurders van Bonaire de bevolking na 4 jaar slechts één vraag stellen, namelijk of men het wel eens is met het onderhandelingsresultaat inzake de toekomstige staatkundige structuur van Bonaire. Er kan alleen met een ‘ja’ of ‘nee’ worden geantwoord.
Een volstrekt onmogelijke vraag die niet te beantwoorden is. Na ondertekening van het slotakkoord startte men vele projecten die door Nederland worden betaald en er was heel wat bestuurlijke en juridische creativiteit voor nodig om de ingewikkelde en uitgebreide wetgeving tot stand te brengen en door de Tweede Kamer te loodsen. Iedereen die een band heeft met Bonaire zal in dat inmiddels ondoorzichtige bos van projecten en wetgeving wel iets kunnen vinden dat hem of haar niet aanstaat en waarschijnlijk ‘nee’ stemmen of geen antwoord kunnen geven. Het stellen van één enkele vraag levert ook geen informatie waar je als bestuurders wat aan hebt. Uit de losse pols kan ik zo enkele nuttige vragen bedenken waar je als kiezer wat mee kunt en waar je als bestuurder ook wat aan hebt om te weten wat er onder je kiezers leeft:
Wat vindt u van de voorgenomen verbeteringen op het gebied van onderwijs? Wat vindt u van de voorgenomen verbeteringen op het gebied van gezondheidszorg? Vindt u de voorgenomen veranderingen in belastingwetgeving een goede zaak? Vindt u dat Bonaire een veiliger eiland is geworden of gaat worden? Bent u voor of tegen invoering van de dollar? Heeft u vertrouwen in de toekomst van Bonaire?
In het slotakkoord is opgenomen dat de inwoners van Bonaire zich na 5 jaar mogen uitspreken of ze op deze manier verder willen met Nederland. Dat is het moment om een referendum te houden, pas dan kunnen de bewoners zien wat het resultaat is van de onderhandelingen die in 2006 zijn afgerond.
Aan dit referendum mogen nu ook kinderen vanaf 16 jaar deelnemen. Kinderen die in 2006 nog maar 12 jaar oud waren en wel wat anders te doen hadden dan zich druk te maken over een slotakkoord en de toekomstige staatkundige structuur van Bonaire. Op de scholen is de laatste jaren weinig aandacht besteed aan het proces van staatkundige veranderingen. Onder bepaalde groepen jongeren leeft politiek wel, maar om aan deze groep een vraag te stellen die zelfs door een volwassene niet te beantwoorden is, lijkt mij een zinloze zaak. Wel is het zo dat de 16- en 17-jarige deelnemers aan het referendum, zo’n  600, wel eens de uitslag kunnen gaan bepalen. Binnen een democratie is het wet dat kiesgerechtigden zich uitspreken. Maar de bestuurders op Bonaire geven kennelijk een geheel eigen uitleg aan wat men democratie noemt. Wilde men vorig jaar nog een groep kiesgerechtigden uitsluiten, namelijk de Nederlanders die zich na 1 januari 2007 op Bonaire hadden gevestigd, nu voegt men een aanzienlijke groep jeugd toe waar men in alle redelijk niet van mag verwachten dat zij kunnen oordelen. Niet voor niets is ooit de kiesgerechtigde leeftijd op 18 jaar bepaald. De huidige bestuurders laten zich weer van hun beste kant zien. Door de gemakkelijk te beïnvloeden jeugd mee te laten stemmen, is het niet ondenkbaar dat de uitslag van het referendum zal worden beïnvloed op een manier die de huidige bestuurders zeer goed uitkomt.
De bestuurders hebben er alles aan gedaan om het slotakkoord en de gevolgen daarvan op een negatieve manier te presenteren. Bonaire is in hun ogen het slachtoffer geworden van de UPB en Bonaire wordt door Nederland overgenomen. Men speelt maar al te graag in op de emotie zonder stil te staan bij alle noodzakelijke verbeteringen waar Bonaire aan toe is.
Wat gaat de overheid van Bonaire nu met het resultaat van dit referendum doen? Wat de uitslag ook mag zijn: helemaal niets. Alle onderhandelingen waren al in 2006 afgerond, alle projecten worden al uitgevoerd en de met complexe wetgeving is reeds ingestemd. Afspraak is afspraak, zei staatssecretaris Bijleveld nog niet zo lang geleden en er is geen weg meer terug. En bij dwarsliggerij gaat de geldkraan gewoon weer dicht. Kortom, door nu slechts een niet te beantwoorden vraag te stellen, is het allemaal weggegooid geld voor het meest nutteloze en amateuristische referendum ooit gehouden.

Gerard van Erp, Bonaire