Antilliaans Dagblad

Door Ruben La Cruz

Het bericht in de krant dat er elk jaar op Curaçao 500 kinderen worden geboren die niet weten wie hun vader is, is zeer verontrustend en pijnlijk, maar het is niet iets waar ik van opkijk. Dat 25 procent van onze kinderen opgroeit zonder vader is iets dat diep wortelt in de Curaçaose samenleving en dat stamt uit ons verleden. En iedereen weet het, maar er wordt niet over gesproken. Het is taboe, en dat ik er wel over spreek zal mij vermoedelijk duur komen te staan. Het is een beerput vol met trauma’s, pijn en frustratie voor de kinderen, die je gerust slachtoffers kunt noemen.
Hierbij roep ik Pedro Atacho dan ook op; gooi de beerput open en laat alle ‘rooie’ kinderen in Scharloo en Otrobanda een vaderschapstest ondergaan. Voor deze gevallen moet een passende wet gemaakt worden. Met terugwerkende kracht, voor alle kinderen die hier hun hele leven lang onder geleden hebben. Want het is niet van nu dat deze dingen gebeuren, vroeger gebeurde het ook in groten getale. Ik vertel slechts één verhaal, maar er zijn er zo vele.
Waar Pater Brenneker en Elis Juliana een steekje hebben laten liggen, waarschijnlijk omdat er geen eer te halen valt aan dit ware verhaal, wil ik wél een boekje open doen. Misschien is de tijd nu rijp om ook voor de rechten van deze kinderen te vechten. Dit is geen fictie, maar het is gebaseerd op de waarheid, op de verboden ontmoetingen tussen de families van Scharloo Patras en Scharloo Dilanti, tussen rijk en arm, lichtkleurig en zwart, onderdrukker en onderdrukte enzovoorts.
We gaan even terug in de tijd dat ik geboren ben. Dat waren de jaren vijftig. Toen was het zo dat van de kinderen die buitenechtelijk verwekt werden bij vrouwen in Scharloo Patras, door de mannen uit de prominente joodse families van Scharloo Dilanti, ‘Yu di Norwechi’ genoemd werden. Deze kinderen waren ‘roodkleurig’, en werden ook wel ‘gai korá’ genoemd. Er waren er heel veel in Scharloo Patras en Fleur de Marie. Deze kinderen leden niet alleen emotionele schade, want iedereen weet nu wel zo langzamerhand wat het met een kind doet als het opgroeit zonder vader, maar ook materiële schade. Het kind had geen recht op een goede school en kreeg geen financiële bijdrage, laat staan dat ie werd opgenomen in het testament van de ‘officiële’ familie van zijn vader. Dat was en is nog altijd het alleenrecht van de kinderen geboren uit een huwelijk.
Scharloo Patras, Fleur de Marie, ‘ku su hobensitanan’ (met z’n jongeren) was letterlijk de ‘achterbuurt’ waar de jonge jongens, de telgen uit de rijke geslachten van Scharloo Dilanti, gingen ‘oefenen’ en hun eerste seksuele ervaringen opdeden. Maar het was ook de plek waar hun vaders zich konden uitleven met hun verboden minnaressen. Uit die ‘stiekeme’ relaties werden de zogenaamde Yu di Norwechi-kinderen geboren, een smet voor de familie. Yu di Norwechi is vergelijkbaar met de Nederlands uitdrukking; ‘Je bent een kind van de melkboer’. Een onschuldig kind dat alle schaamte op zich geladen krijgt en moet boeten voor de daden van zijn onbekende vader. Zij waren een schaamte voor de families van Scharloo Dilanti, niemand mocht weten wie de vader van het kind was. Zelfs het kind zelf niet. En als het kind het wel wist, dan mocht hij zijn vader op straat niet groeten. Wat doet dat met een kind...
Ik, Ruben La Cruz, heb veel vrienden in de buurt die na de dood van hun vader er pas achter kwamen dat het hun vader was. Mijn vriend Herman bijvoorbeeld, zoon van Alex Salas en zijn minnares Kata. Met haar had hij nog twee kinderen. Toen hij stierf, kwamen ze er pas achter dat hij hun vader was. Ze zagen hem iedere dag in de buurt, maar hebben hem nooit ‘mi papa’ mogen noemen, zoals Papi Jesurun bijvoorbeeld zijn vader noemde; ‘mi papa!’. Is zijn geschiedenis belangrijker dan die van Herman? Papi Jesurun heeft ervoor gevochten om erkend te worden. Hij is zelfs zover gegaan dat hij erkend is als jood. Maar Herman heeft die kans nooit gekregen.
Even wachten hoor, Ruben Junior drinkt een glaasje Blue Curaçao. Ja, daar ben ik weer. Mijn vader mocht wel papa tegen zijn vader Don Jaime Sprock zeggen. Maar verder? Laat mij niet lachen. Hij was wél een buitenkind en onderscheid moest er kennelijk zijn, dus zijn hem bepaalde rechten niet toegekomen. Hij is bijvoorbeeld niet opgenomen in de erfenis van J.A.J. Sprock. Die ging helemaal naar de kinderen die geboren zijn uit zijn huwelijk, maar de vele buitenkinderen konden en kunnen nergens aanspraak op maken. Als mijn oma Chichi de moeder van mijn vader, minnares van Don Jaime, J.A.J. die hem financieel ondersteunde, er niet geweest was, dan konden we nu niet genieten van onze nationale dranken Blue Curaçao, Ponche Cuba en likeuren, waar Licores Maduro nu mee loopt te pronken. Wij moeten het belang dat zij had voor de groei van het bedrijf van mijn opa niet onderschatten. Zij en haar nageslacht hebben mijns inziens alleen al vanuit dat oogpunt recht op een deel van de erfenis.
Echter, niet zozeer het geld maar het gebrek aan erkenning levert voor buitenkinderen een constante emotionele struggle op die als een rode draad door hun leven loopt en doorgegeven wordt aan hun nageslacht.
Zouden deze kinderen eigenlijk geen recht moeten hebben op genoegdoening... met terugwerkende kracht? Als na een vaderschapstest duidelijk zou worden wie hun vader is, zouden ze dan met terugwerkende kracht alimentatie kunnen eisen van hun biologische vader? Opgenomen worden in het familietestament om te delen in de erfenis? Ze moeten een klacht kunnen indienen tegen hun vader, en als die niet meer leeft, tegen de familie en een rechtmatig deel opeisen van het vermogen van de familie. Ik vrees dat hiertegen zeer veel bezwaren zullen rijzen, maar alleen al uit pure medemenselijkheid moeten we voor deze kinderen opkomen. Ze zijn net zo veel waard als kinderen die uit een huwelijk geboren zijn. Er moeten voorwaarden geschapen worden zodat ze het trauma kunnen verwerken waar ze mee opgegroeid zijn als kind zonder vader.
We moeten echt iets doen om de hypocriete en stiekeme mentaliteit te veranderen op dit eiland. Al die publieke geheimen waar je niet over praat, moeten bespreekbaar gemaakt worden. Laat die schaamte maar schaamteloos worden. De vicieuze cirkel van ons collectieve trauma, opgebouwd uit al die getraumatiseerde kinderen die hun trauma weer doorgeven aan hun kinderen, moet doorbroken worden. Het Curaçaose volk denkt dat het normaal is om met zo veel pijn te leven, omdat je in een arme buurt geboren bent, of uit een ‘slechte’ familie komt. Mensen die denken zo met mensenlevens om te kunnen gaan, mogen er niet meer zo makkelijk mee weg komen. Kleine egoïstische pleziertjes kunnen zulke grote gevolgen hebben voor een hele gemeenschap. Dit  moet niet meer met de mantel der liefde bedekt worden. Een mentaliteit die ook jarenlang geromantiseerd is.
Op 10-10-10 is het zover, Curaçao gaat een land worden. Mijn droom is dat het een land wordt met een goede grondwet waarin gelijke behandeling voor iedereen verankerd is. Ook voor de kinderen die Yu di Norwechi genoemd worden. Ik hoop dat er een pro deo advocaat op kosten van de staat, de belangen van al deze kinderen gaat behartigen, niet alleen die van nu maar ook die van toen.

Ruben La Cruz is kunstenaar en voormalig Nederlands bokskampioen