Antilliaans Dagblad

Door Reinoud van den Berkhof
De rooms katholieke kerk. Een wereldwijd religieus mannenbolwerk staat te schudden op zijn grondvesten. Voorlopig is dit nog het eerste. Op termijn zullen zeker meerdere religieuze mannelijke bolwerken volgen. Deze tsunami is niet meer te keren, alle mea culpa’s vanuit de bolwerken ten spijt.
Er worden nu commissies benoemd om door zelfonderzoek de zelfkant van de religieuze mannenmacht zoveel mogelijk in de schaduw van die macht te houden. Heel frappant daarbij is dat het zelfonderzoek zich voornamelijk richt op ‘mogelijk’ misbruik van de jongetjes van toen, nu beschadigde volwassen mannen. Opmerkelijk genoeg worden overige slachtoffers, zoals vrouwen, buiten beschouwing gelaten.
Ook is het opmerkelijk dat deze trieste aangelegenheid niet aangegrepen wordt om het tweeduizendjarig mannenimperium grondig te renoveren en te moderniseren. Rome zwijgt in alle talen, ook tijdens de paastoespraak van de paus in Rome. Het is kennelijk heel moeilijk om aan een 2000-jarig geïnternaliseerde en geïnstitutionaliseerde religieuze mannenmacht radicaal een nieuwe wending te geven, gericht op de toekomst. Immers, de wereld is in de afgelopen 2000 jaar radicaal veranderd. Dat kan geen macht - hoe groot ook - tegenhouden. Bovendien vallen de wetten van de natuur en die van de geaardheid niet af te stoppen met een celibaat of een verbod. Ook die wetten zijn immers van onze Lieve Heer al denken degenen die religieuze macht hebben, soms, dat ook zij macht hebben over de natuur en geaardheid. Het gebruik van die macht veroorzaakt veel, heel veel schade aan zowel gelovigen als ongelovigen, waar ook ter wereld. Helaas, bewijzen de geschiedenis en het heden dat keer op keer.
Ook het Bisdom van Willemstad heeft een commissie van experts in het leven geroepen. Om onderzoek te doen namens het bisdom. En het bisdom te adviseren welke stappen er na het onderzoek ondernomen dienen te worden. Diezelfde commissie controleert of het bisdom actie heeft genomen bij klachten. Zo houdt het bisdom zijn macht onder controle en in eigen hand. En welke man of vrouw durft in deze kleine gemeenschap te bekennen ooit misbruikt te zijn? In het bedrijfsleven of bij de overheid worden dit soort interne ‘onafhankelijke’ commissies ook gebruikt om te voorkomen dat gevoelige kwesties door onafhankelijke rechters getoetst worden.
Zo op het oog lijkt dat een moedige stap van het bisdom. Maar in feite is het een eenvoudige opgave in een kleine gemeenschap, waar eeuwenlang macht en het gebruik of misbruik ervan een vanzelfsprekendheid is. Een vanzelfsprekendheid waar niemand aan zal (durven) tornen omdat de Curaçaose gelovigen hier en in het buitenland er baat bij hebben dat de voor hun gevoelige kwesties binnenskamers blijven. Ook de overheid zal zich in deze kwestie ongetwijfeld afzijdig houden, omdat kerk en staat hier, anders dan in vele buitenlanden, nog te zeer met elkaar zijn verweven.
Met andere woorden: het bisdom hoeft zich geen zorgen te maken over gewenste of ongewenste daden van zijn dienaren in verleden en heden. Er zullen alleen maar geruststellende bevindingen naar buiten worden gebracht, als ‘bewijs’ dat hier nauwelijks of geen ongewenste gedragingen hebben plaatsgevonden. Noch in het heden, noch in het verleden. Net zo als in het verleden en in het heden ‘geen abortussen plaatsvinden’ maar wel in alle illegale stilte en dus onzichtbaar met grote schadelijke gevolgen voor de slachtoffers. Zo ook dat de macht van de kerk, en de overheid, bepalen dat euthanasie niet wordt toegestaan, waardoor mensen alleen en pas na een lang, pijnlijk en ondraaglijk lijden dood mogen gaan. Het recht op zelfbeschikking over het eigen lijf en geest ligt niet bij de individuele mens zelf, maar bij kerk en overheid. Maar de kerk vergeet, net zoals de politiek en de overheid, dat ook de Curaçaoënaar in toenemende mate op een andere manier leert kijken naar de vanzelfsprekendheid van het gebruik en misbruik van macht.

Reinoud van den Berkhof is columnist van Radio Paradise FM en schrijft ook regelmatig opiniebijdragen voor het Antilliaans Dagblad.