Antilliaans Dagblad

Het ‘Platform van economen voor Curaçao’ is bezorgd over de toekomst van de sociale zekerheid op Curaçao. Het platform bestaat uit een twintigtal economisch specialisten, onder wie een groot aantal macro-economen, die uit hoofde van hun beroep dagelijks de economische ontwikkelingen van Curaçao volgen. Regelmatig komen zij bijeen om van gedachten te wisselen over economische onderwerpen die Curaçao aangaan. Een van deze onderwerpen is de toekomst van de sociale zekerheid op Curaçao. De breed gedeelde mening van de leden van het platform is dat het huidige stelsel van sociale zekerheid risico’s in zich bergt die op afzienbare termijn kunnen leiden tot ernstige financieel economische knelpunten, die de economische ontwikkeling van Curaçao ernstig kunnen schaden. Het platform heeft besloten om zijn zorgen over deze ontwikkelingen kenbaar te maken middels onderstaande brief die gericht is aan de burgers van Curaçao. Het Antilliaans Dagblad drukt de brief integraal af.

De leden van het ‘Platform van economen voor Curaçao’ maken zich ernstige zorgen om de financiële toekomst van het sociale zekerheidsstelsel op Curaçao. Als niet wordt ingegrepen, dan stevent Curaçao binnen enkele jaren af op een crisis in de sociale zekerheid. Het huidige stelsel van sociale zekerheid, dat is gebaseerd op solidariteit tussen werknemers onderling en tussen werknemers en niet-werknemers, zal goede en betaalbare gezondheidszorg en de betaalbaarheid van het ouderdomspensioen niet langer kunnen garanderen.
In de komende twintig jaar zal de bevolking van Curaçao in hoog tempo vergrijzen. Elke tien jaar zal het aantal ouderen met circa 50 procent toenemen. Dit heeft tot gevolg dat de uitgaven aan ouderdomspensioenen (AOV) en gezondheidszorg sterk zullen stijgen. Een steeds groter deel van het inkomen zal daardoor bestemd moeten worden voor deze uitgaven.
Wat gebeurt er als we niets doen? Te voorzien is dat de recente verhogingen van de AOV-premie van 10 procent naar 13 procent (in 2007 en 2008) en de loongrensverhoging van 49.746 gulden naar 72.000 (in 2008) over enkele jaren niet meer voldoende zullen zijn. De komende jaren zullen we daarom worden geconfronteerd met tekorten bij het Ouderdomsfonds en zal de AOV-premie moeten worden verhoogd. De AOV-premie zal door vergrijzing per jaar gemiddeld met ruim een half procent oplopen tot 20 procent in 2020.
De gemiddelde medische kosten van een SVB-verzekerde zijn de afgelopen zeven jaar gemiddeld met 6 procent per jaar gestegen. In diezelfde periode is het nationale inkomen met gemiddeld 4½ procent gestegen. Voor een belangrijk deel is de stijging van de medische kosten toe te schrijven aan vergrijzing, maar ook aan andere ontwikkelingen, zoals prijsstijgingen en nieuwe medische producten en diensten. We verwachten dat deze ontwikkeling de komende jaren niet zal veranderen.
Wat zijn hiervan de gevolgen? De huidige en komende generaties zullen een steeds groter deel van hun inkomen moeten afdragen om het sociale zekerheidstelsel te bekostigen met als gevolg dat er minder geld over is voor andere uitgaven, zoals eten, drinken, wonen en kleding. Voor veel gezinnen zal het moeilijker worden om het hoofd boven water te houden.
Door de hogere sociale premies krijgen werkgevers te maken met hogere loonkosten. Voor grotere bedrijven zal Curaçao minder aantrekkelijk worden om zich hier te vestigen. Bovendien zullen veel kleine en middelgrote bedrijven zich niet kunnen handhaven als zij zich geconfronteerd zien met stijgende loonkosten en belastingen. Kortom, het is voorspelbaar dat de bedrijvigheid op Curaçao zal worden afgeremd en dat er steeds minder initiatieven zullen worden genomen om te investeren om nieuwe economische activiteit tot ontplooiing te brengen en dat daardoor de ontwikkeling van de werkgelegenheid onder druk komt te staan.
Bovendien zal ook de overheid te maken krijgen met toenemende uitgaven aan gezondheidszorg en AOV. Hierdoor zullen investeringen in onderwijs en infrastructuur verder onder druk komen te staan.
De ingrepen zijn noodzakelijk maar pijnlijk. Ingrepen bij (hervormingen van) zowel de gezondheidszorg als de ouderdomsvoorziening zijn noodzakelijk. Van arts tot patiënt en van werkende in het bedrijfsleven en overheid tot gepensioneerde, kortom, van iedereen zal gevraagd worden om bij te dragen aan de oplossing. Er zullen geen oplossingen zijn die geen pijn doen.
Om acute problemen bij het Ouderdomsfonds te voorkomen zal op korte termijn de pensioengerechtigde leeftijd moeten worden verhoogd. Ook voor de gezondheidszorg geldt dat niet ingrijpen geen optie is. Er zijn drastische maatregelen nodig om de consumptie in de zorg te beheersen. Dit kan uitsluitend als het stelsel van de gezondheidszorg herzien wordt.
De solidariteit tussen generaties staat onder druk. Lastenverzwaring om de vergrijzing te kunnen betalen vergroot de druk op huidige en komende generaties werknemers en werkgevers. Het opvoeren van de druk op de huidige en toekomstige generaties door belasting- en premieverhoging stelt hun voor zware keuzes. Evenzo zou een vergaande beperking van het recht op ouderdomspensioen en gezondheidszorg de druk op huidige generaties vergroten en stelt mensen die in hoge mate afhankelijk zijn van gezondheidszorg en ouderdomspensioen voor zware, zo niet onmogelijke, keuzes. Tussen deze twee uitersten moet een nieuwe balans worden gevonden.
Naar een nieuwe balans. Ondergetekenden zijn er van overtuigd dat, als er niets wordt gedaan aan de snel stijgende uitgaven aan sociale zekerheid, de huidige ontwikkelingen al op korte termijn zullen leiden tot een onverantwoorde druk op de veerkracht van de economie. De economische bedrijvigheid zal hierdoor worden afgeremd. En juist economische groei is noodzakelijk om de betaalbaarheid van een wenselijk niveau van gezondheidszorg en ouderdomspensioen te kunnen garanderen.
Tussen, aan de ene kant, het realiseren van een wenselijk niveau van zorg voor zieken en ouderen en, aan de andere kant, een beheerste ontwikkeling van de uitgaven aan gezondheidszorg en ouderdomsvoorziening moet een nieuwe balans worden gevonden.

Drs R.O.B. van den Bergh (voorzitter) en drs Rinke Karman (secretaris)